Rc-waarde

Op deze pagina (8)

1. Wat is het verschil tussen Rc en Rd?
2. Wat is de lambdawaarde?
3. Isolatie berekenen: de Rd-waarde is dikte gedeeld door lambda
4. U-waarde: hoeveel warmte erdoorheen gaat
5. Hoe goed is jouw isolatie nu?
6. Welke Rc-waarde is goed?
7. Welke Rc-waarde is verplicht?
8. Zo weten we het

Wat is het verschil tussen Rc en Rd?

De Rd-waarde is de isolatiewaarde van het isolatiemateriaal zelf, bij een bepaalde dikte. Die staat op de verpakking. De Rc-waarde gaat over de hele constructie: alle lagen van de muur, het dak of de vloer bij elkaar, met de afwerking aan de binnen- en de buitenkant. Bij allebei geldt: hoe hoger het getal, hoe beter. Daarnaast kom je de lambda en de U-waarde tegen, en die werken net andersom.

Lambda (λ)

Hoe goed een materiaal warmte geleidt, in W/mK. Hoe lager, hoe beter het materiaal isoleert.

Rd-waarde

De isolatiewaarde van het materiaal bij een bepaalde dikte, in m²K/W. Hoe hoger, hoe beter.

Rc-waarde

De isolatiewaarde van de hele muur, het dak of de vloer, in m²K/W. Hoe hoger, hoe beter.

U-waarde

Hoeveel warmte erdoorheen gaat, vooral bij glas en kozijnen, in W/m²K. Hier is lager juist beter.

Meestal ligt de Rc wat hoger dan de Rd, omdat de muur, het dak of de vloer zelf ook een beetje isoleert. Wil je een gevel van Rc 4, dan heb je isolatie met Rd 3,6 nodig: de buitenmuur doet er 0,4 bij. Een dak of vloer draagt maar 0,2 bij, dus daar heb je Rd 3,8 nodig. Bij een spouwmuur werkt het net zo. Een lege spouwmuur heeft vaak een isolatiewaarde van 0,35. Komt er 5 cm isolatie met Rd 1,2 in, dan haalt de gevel Rc 1,55.

Toch kan de Rc ook lager uitvallen dan de Rd. Ligt de isolatie tussen houten balken, dan onderbreekt het hout de isolatielaag: waar een balk zit, zit geen isolatie. De fabrikant Rockwool rekent dat voor een hellend dak met 10% hout voor:

Alleen de isolatie200 mm Rockroof Flexi Plus

Rd 5,85

Het hele dakmet 10% hout tussen de isolatie

Rc 5,09

0,76 lager door het hout (5,85 − 5,09). Gestreept: wat het hout kost.

Bron: productblad van Rockwool. In m²K/W; het verschil rekenden wij uit.

Vraag in een offerte dus altijd welke waarde er staat: de Rd van het materiaal, of de Rc van de hele constructie. De overheid kijkt voor de subsidie (ISDE) alleen naar de Rd van het nieuwe materiaal.

Wat is de lambdawaarde?

Waarom het ene materiaal dunner kan dan het andere, zie je aan de lambdawaarde. De lambda (λ) zegt hoe goed een materiaal warmte geleidt, in W/mK. Hoe lager de lambda, hoe beter het materiaal isoleert, en hoe dunner de laag kan zijn voor dezelfde Rd. Een paar voorbeelden uit productbladen: de PIR-plaat Recticel Eurowall heeft 0,022 W/mK, de steenwol Rockroof Flexi Plus 0,034 W/mK en de houtvezelmat Gutex Thermoflex 0,036 W/mK.

Kijk bij het vergelijken wel welke lambda er staat. De fabrikant geeft een gedeclareerde waarde op, de λD. Voor een berekening van de hele constructie geldt soms een hogere rekenwaarde. Voor Thermoflex geeft Gutex 0,036 op als gedeclareerde waarde en 0,038 als rekenwaarde. Reken je met die hogere waarde, dan heb je iets meer dikte nodig.

Biobased materialen hebben voor dezelfde Rd-waarde ongeveer 1 cm meer dikte nodig dan glaswol of steenwol. Meer daarover lees je bij biobased isolatie. De lambda van alle gangbare materialen staat in de isolatiewaarde tabel.

Isolatie berekenen: de Rd-waarde is dikte gedeeld door lambda

Ken je de dikte en de lambda, dan reken je de Rd-waarde zelf uit. Je deelt de dikte in meter door de lambda. Zo ziet dat eruit voor een plaat van 9 cm:

0,09 mdikte÷0,024 W/mKlambda=3,75 m²K/WRd-waarde

Bron: Recticel, uitleg over de R-waarde.

Wij rekenden zelf een voorbeeld na. 14 cm steenwol met een lambda van 0,034 geeft 0,14 / 0,034 = 4,12 m²K/W. Rockwool zet voor 140 mm Rockroof Flexi Plus een Rd van 4,10 op het productblad, dus iets naar beneden afgerond.

Andersom werkt het ook. Wil je weten hoe dik de isolatie moet zijn, dan vermenigvuldig je de Rd die je wilt met de lambda. Voor Rd 3,5 met PIR van 0,022 W/mK is dat 3,5 × 0,022 = 0,077 m, bijna 8 cm. Als indicatie houden we voor PIR 9 cm aan, maar zoals de som laat zien, kan het soms iets dunner. Kijk voor het precieze getal daarom altijd naar het productblad van het materiaal dat je koopt.

Voor je eigen muur, dak of vloer rekenen onze rekenhulpen het voor je uit:

• Isolatiedikte berekenenHoeveel centimeter je nodig hebt voor een bepaalde Rd.
• Rc-waarde berekenenDe lagen van je muur, dak of vloer bij elkaar opgeteld.
• Prijs per RdMaterialen vergelijken op wat een m² kost bij dezelfde isolatiewaarde.

Een officiële Rc-berekening, bijvoorbeeld voor nieuwbouw, maak je volgens de rekenmethode NTA 8800. Daarin telt ook het hout tussen de isolatie mee, zoals in het voorbeeld van Rockwool.

U-waarde: hoeveel warmte erdoorheen gaat

Bij ramen en deuren kom je geen Rc tegen, maar een U-waarde. Die zegt hoeveel warmte er door een bouwdeel heen gaat, in W/m²K. Hier is een lager getal dus juist beter. Je ziet de U-waarde vooral bij glas, kozijnen en deuren.

De streep staat op 1,2: tot en met die waarde krijg je subsidie voor HR++-glas. Hoe korter de balk, hoe minder warmte erdoor gaat.

Enkel glas

5,8

HR++-glas

1,0-1,2

Triple glas

0,4-0,9

Bron: Milieu Centraal en RVO (2026). U-waarde van het glas in W/m²K; bij een bandbreedte loopt de balk tot het midden.

De U-waarde en de Rc-waarde kun je in elkaar omrekenen. Daarbij hoort een kleine weerstand voor de overgang van lucht naar het bouwdeel, binnen en buiten samen: 0,17 m²K/W bij een gevel of dak en 0,26 bij een vloer. Die overgang telt mee in de U-waarde, maar niet in de Rc. Wij rekenden daarmee een voorbeeld uit: een gevel met Rc 4,7 heeft een U-waarde van 1 / (4,7 + 0,17), ongeveer 0,21 W/m²K.

Hoe goed is jouw isolatie nu?

Met deze begrippen kun je ook inschatten wat er nu in je huis zit. Weet je hoe dik de isolatie is, dan lees je in deze tabel ongeveer af welke Rc je hebt:

Bouwdeel	Matig	Redelijk	Goed	Zeer goed
Dak	3-5 cm, Rc 1,3	8-10 cm, Rc 2,7	14-17 cm, Rc 4 of meer	21 cm of meer, Rc 6 of meer
Vloer	3-5 cm, Rc 1,3	8-10 cm, Rc 2,7	13-15 cm, Rc 3,5 of meer	18 cm of meer, Rc 5 of meer
Buitenmuur	5-7 cm in de spouw, Rc 1,8	8-10 cm, Rc 2,6	13-15 cm, Rc 3,5 of meer	17 cm of meer, Rc 4,5 of meer

Bron: Milieu Centraal (31 augustus 2026). Zonder isolatie hebben een dak en een vloer Rc 0,2, een buitenmuur Rc 0,4.

Weet je niet hoe dik de laag is, dan geeft het bouwjaar een eerste aanwijzing. Een huis dat na 1991 is gebouwd, heeft al goede gevelisolatie, met Rc 2,5 of hoger. Hoe de eisen voor nieuwbouw daarna zijn gestegen, lees je bij Rc 2,5 en Rc 4,5.

Welke Rc-waarde is goed?

Zit er weinig of niets, dan is de volgende vraag hoeveel isolatie je erbij wilt. Voor een bestaand huis is Rd 3,5 de ondergrens, want dat eist de subsidie voor dak, vloer en gevel. Voor het dak raden we iets meer aan, en bij een nieuw dak of een nieuwe vloer nog meer. Zo ziet dat er per bouwdeel uit, naast de streefwaarden van de overheid:

Bron: RVO (2024 en 2026) en Milieu Centraal (2026).

De streefwaarden zijn geen eis. Ze geven aan wanneer een bouwdeel zo goed is geïsoleerd dat je het niet opnieuw hoeft aan te pakken als je later overstapt op een warmtepomp of een warmtenet. Vernieuw je een bouwdeel toch helemaal, dan zijn ze een goed doel om naar te kijken.

Welke isolatiewaarde voor het dak?

Kies voor het dak minstens Rd 3,8: dan komt het hele dak op ongeveer Rc 4. Voor de subsidie is Rd 3,5 genoeg. Vervang je het dak helemaal, ga dan voor Rd 5,8, want dan doe je het in één keer goed. De streefwaarde is Rc 8, met ongeveer 35 cm isolatie. Een nieuwe dakkapel moet Rc 6,3 halen, omdat daarvoor de eisen voor nieuwbouw gelden. Hoeveel centimeter dat per materiaal is, lees je bij beste isolatiemateriaal; de aanpak staat bij dakisolatie.

Waarom zie je zo vaak Rd 3,5?

Rd 3,5 is de eis van de subsidie (ISDE) voor het dak, de zoldervloer, de vloer, de bodem en de gevel. Voor de spouwmuur is de eis lager, Rd 1,1, omdat de breedte van de spouw bepaalt hoe dik de laag kan worden. Alleen het materiaal dat je nieuw laat aanbrengen, telt mee; isolatie die er al zat, telt niet. Op de meldcodelijst van RVO staat per product hoe dik het moet zijn om de eis te halen. Dat is een berekende dikte en niet altijd een maat die je zo koopt, dus neem dan de eerstvolgende dikte die te koop is. Meer over de subsidie lees je bij subsidie voor isolatie.

Welke Rc-waarde is verplicht?

Bouw of verbouw je, dan heb je naast ons advies ook met de wet te maken. Voor nieuwbouw eist het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) gemiddeld Rc 4,7 voor de gevel, 6,3 voor het dak en 3,7 voor de vloer. Bij een verbouwing liggen de ondergrenzen lager. Welke eis voor jou geldt, hangt af van wat je doet:

Bron: IPLO en RVO (2026), artikelen 4.152, 4.153 en 5.20 van het Bbl. Rc in m²K/W, U in W/m²K.

Bij nieuwbouw moet daarnaast ieder los onderdeel minstens Rc 2,6 halen; een oppervlak tot 2% van de gebruiksoppervlakte hoeft niet te voldoen. Bij andere verbouw geldt het ‘rechtens verkregen niveau’: het niveau dat het gebouw volgens de regels al had, met Rc 1,4 als ondergrens. De isolatie mag bij een verbouwing dus nooit slechter worden.

Waar komen Rc 2,5 en Rc 4,5 vandaan?

Rc 2,5 en Rc 4,5 zijn oude eisen voor nieuwbouw. Ze helpen je inschatten wat een huis bij de bouw meekreeg, want de eis is in stappen omhooggegaan:

1. Vanaf 1 oktober 1992Rc 2,5 voor vloer, gevel en dakEen huis van na die tijd heeft al goede gevelisolatie.
2. Vanaf 1 april 2012Rc 3,5 voor vloer, gevel en dakAlle drie de bouwdelen gaan een stap omhoog.
3. Vanaf 1 januari 2015Rc 3,5 voor de vloer, 4,5 voor de gevel en 6,0 voor het dakGevel en dak gaan verder omhoog; hier komt Rc 4,5 vandaan.
4. Vanaf 1 januari 2021Rc 3,7 voor de vloer, 4,7 voor de gevel en 6,3 voor het dakGeen echte aanscherping, maar een correctie voor de nieuwe rekenmethode NTA 8800. Dit is de eis van nu.

Bron: TNO (2023) en het Staatsblad (2014 en 2019). Rc in m²K/W.

Zo weten we het