Biobased isolatie

Op deze pagina (10)

1. Wat is biobased isolatie?
2. Welke biobased materialen zijn er?
3. Hoe goed isoleert biobased isolatie?
4. Warmteopslag: blijft het op zolder koeler?
5. Vocht: kan biobased isolatie ademen?
6. Wat kost biobased isolatie?
7. Extra subsidie voor biobased isolatie
8. Wat zijn de voordelen van biobased isoleren?
9. Duurzaam isoleren: is biobased altijd beter?
10. Zo weten we het

Wat is biobased isolatie?

Biobased isolatie is isolatiemateriaal dat voor minstens 70% uit natuurlijke materialen bestaat, zoals hout, vlas, hennep, oud papier, kurk of katoen. Je kent het misschien als natuurlijk of ecologisch isolatiemateriaal.

Voor de extra subsidie is dat niet genoeg. Daar geldt een strengere omschrijving, en niet ieder natuurlijk product voldoet eraan. Een product telt voor de bonus als biobased als het:

• een duurzame oorsprong heeft;
• op een milieuvriendelijke manier gemaakt is;
• goed te recyclen of als afval te verwerken is;
• een goede milieuscore heeft;
• als biobased op de meldcodelijst staat.

Hoe die milieuscore werkt en welke producten de bonus halen, lees je verderop bij ‘Extra subsidie’.

Welke biobased materialen zijn er?

Weet je wat biobased is, dan is de volgende vraag welk materiaal je kiest. De keus is groot: schapenwol, vlaswol, geëxpandeerde kurk, katoen, houtvezel of houtwol, cellulosevezel, hennepvezel en kokos. Daarnaast staan er stro en grasvezel op de meldcodelijst. In de tabel zie je de belangrijkste naast elkaar, met de lambda die de fabrikant opgeeft. Hoe lager de lambda, hoe beter het materiaal isoleert.

Bron: Milieu Centraal en RVO (2026) en de productbladen van de genoemde fabrikanten.

Houtvezel

Houtvezel koop je als flexibele dekens en als vormvaste platen. Gutex geeft zijn Thermoflex-deken een lambda van 0,036 W/mK, en rekent zelf met 0,038 W/mK. Stucklare houtvezelplaten kun je zonder frame tegen de binnenkant van de buitenmuur zetten, en dat scheelt werk. Voor een voorzetwand scoren houtvezelplaten ‘goed’ voor het milieu.

Vlas

Vlas is er als dekens en als halfharde platen. Isovlas geeft 0,035 W/mK op voor Isovlas PN en 0,038 W/mK voor Isovlas PL, en Isovlas PN heeft brandklasse C. In een schuin dak en onder de vloer zijn vlasplaten de beste keus voor het milieu.

Hennep

Hennep koop je als dekens en halfharde platen, en als hennepkalkblokken. Thermo Hemp Combi Jute bestaat voor 66% uit hennepvezel en 22% uit jute, met een lambda van 0,038 W/mK op het productblad van februari 2026.

Cellulose

Cellulose is gemaakt van oud papier. Je koopt het als vlokken om in te blazen of als dekens, en er zijn ook celluloseplaten. Isocell geeft een lambda van 0,037 W/mK op, STEICOfloc 0,038 W/mK. Houd er wel rekening mee dat cellulose korter meegaat dan de meeste isolatie: ongeveer 50 jaar, tegen 75 tot 100 jaar.

Schapenwol

Schapenwol raden we af: het is het enige isolatiemateriaal dat echt een afrader is. De uitstoot van broeikasgassen is 20 keer zo hoog als bij steenwol of glaswol. Daarnaast zorgt de mest voor meer stikstof in de bodem, en krijgt de vacht veel gif tegen ongedierte. De uitzondering is Isolena, een Oostenrijkse fabrikant die wol van biologisch gehouden schapen gebruikt. Isolena geeft een lambda van 0,033-0,038 W/mK op.

Kurk en katoen

Geëxpandeerde kurk zit in platen van de bast van de kurkeik. Amorim geeft 0,039 W/mK op als typische waarde en 0,040 W/mK als gecertificeerde waarde. Isolatie van katoen is gemaakt van gerecyclede kleding. De Métisse-panelen en -rollen kregen in 2014 een gecertificeerde lambda van 0,039 W/mK. In een schuin dak scoort gerecyclede kleding ‘best’ voor het milieu.

Stro isolatie en grasvezel

Stro staat op de meldcodelijst als inblaasstro, bijvoorbeeld ISO-STROH voor de gevel, met minstens 147 mm voor Rd 3,5. Een lambda uit een productblad vonden we niet. Voor een voorzetwand horen stro en miscanthus (olifantsgras) bij de beste keuzes voor het milieu.

Grasvezel staat op de meldcodelijst als Gramitherm, alleen voor dakisolatie van monumenten en zonder bonus voor biobased. Van een paar materialen is nog niet bekend hoe ze voor het milieu scoren. Geëxpandeerde kurk, mycelium (schimmeldraden), grasvezel, hennepvezel en kalkhennepblokken hebben nog geen milieuscore, omdat de beoordeling van NIBE ontbreekt.

Hoe goed isoleert biobased isolatie?

Met zoveel keus is de volgende vraag hoe goed die materialen isoleren. Het antwoord: iets minder per centimeter dan glaswol of steenwol, en veel minder dan PIR. In de productbladen die wij vonden, ligt de lambda tussen 0,033 en 0,040 W/mK. Het verschil zie je het best aan de dikte die je nodig hebt.

In een schuin dak scheelt het ongeveer 1 cm. Voor Rd 3,8 heb je 15 cm vlas, katoen, houtvezel of cellulose nodig, tegen 14 cm glaswol of steenwol en 9 cm PIR. In een voorzetwand met Rd 3,5 is het 14 cm biobased tegen 13 cm minerale wol.

Hoe lager de kolom, hoe meer ruimte je op zolder overhoudt.

1. 9 cmPIR
2. 14 cmGlaswol of steenwol
3. 15 cmBiobasedvlas, katoen, houtvezel, cellulose

Bron: Milieu Centraal (2026). De diktes zijn een indicatie; de precieze dikte staat op het productblad.

Per product zie je het nog preciezer op de meldcodelijst. Die geeft per product de minimale dikte voor Rd 3,5: 126 mm voor STEICO flex 036, 130 mm voor Isocell en Isovlas PN, 140 mm voor Gutex Thermoflex, Thermo Hanf en Isolena, en 145 mm voor Métisse. Dat is wel een berekende dikte, en niet altijd een maat die je in de winkel koopt.

Let daarbij op het verschil tussen de gedeclareerde lambda en de rekenwaarde. De gedeclareerde lambda is wat de fabrikant opgeeft; met de rekenwaarde reken je de isolatie van een hele muur of een heel dak uit, en die ligt bij deze producten iets hoger. Gutex noemt 0,036 als gedeclareerde waarde en 0,038 als rekenwaarde, en Isocell geeft een rekenwaarde van 0,038 in Oostenrijk en 0,039 in Duitsland. De lambda van alle materialen staat in de isolatiewaarde tabel, en hoe je met Rd en Rc rekent bij Rc-waarde.

Warmteopslag: blijft het op zolder koeler?

Fabrikanten van biobased isolatie wijzen nog op een ander voordeel: warmteopslag. Hun productbladen noemen een soortelijke warmte van 1.600 tot 2.300 J/kgK. Dat is de warmte die een kilo materiaal opneemt per graad dat het warmer wordt.

Bron: productbladen van de fabrikanten (2024-2026).

Gutex belooft dat die warmteopslag zorgt voor een comfortabel binnenklimaat. Hoeveel koeler je zolder daardoor in de zomer blijft, vonden we niet in een onafhankelijke bron. Een eerlijke vergelijking met glaswol en steenwol kunnen we ook niet maken, want voor die materialen vonden we geen soortelijke warmte in de productbladen. Sommige materialen houden je zolder in de zomer wel koeler. Vind je dat belangrijk, vraag dan een bouwkundige of het isolatiebedrijf om advies over het materiaal.

Vocht: kan biobased isolatie ademen?

Waar je bij biobased isolatie echt op moet letten, is vocht. Biobased materialen nemen snel vocht op en geven het weer af. Zonder dampremmende laag kan het materiaal vochtig worden, en dan neemt de kans op schimmels, zwammen, motten en houtaantastende insecten toe. Vocht maakt ook de isolatiewaarde veel slechter. Let vooral op deze fouten:

Isoleren zonder dampremmende laag

Zet een dampremmende laag aan de warme kant, dus aan de kant van de kamer. Zo blijft het vocht uit huis buiten de isolatie.

Erop rekenen dat de isolatie ‘ademt’

Dat is een misleidende claim. Vocht uit huis voer je af door te ventileren, ook met natuurlijke isolatie in muur of dak.

Een vochtbuffer verwachten achter een dichte afwerking

Het materiaal buffert alleen vocht als de afwerking aan de binnenkant dampopen is, zoals leem- of kalkstuc of minerale verf.

Schapenwol is daarbij een geval apart: Isolena geeft op dat zijn wol tot 33% van het eigen gewicht aan vocht kan opnemen zonder isolatiewaarde te verliezen. Meer over vocht en ventilatie lees je bij vocht na isolatie en ventileren na isoleren.

Wat kost biobased isolatie?

Dan de prijs. Biobased materiaal is vaak wat duurder dan andere isolatie, maar kijk je naar de prijzen van een aannemer, dan scheelt het per m² weinig met minerale wol. Voor de binnenkant van een schuin dak zijn dit de bedragen:

Bron: kostenkentallen woningbouw van RVO (prijspeil juni 2026), voor een middelgrote tussenwoning met 74,6 m² dak. Prijzen van een aannemer, met afwerking met gipsplaten en zijn opslag, zonder btw en per m² afgerond.

Vergelijk prijzen altijd bij dezelfde isolatiewaarde. Een biobased plaat is voor dezelfde Rd iets dikker, dus een prijs per m² bij dezelfde dikte zegt weinig. Wat isoleren in totaal kost, lees je bij huis isoleren kosten.

Extra subsidie voor biobased isolatie

Een deel van die meerprijs krijg je terug. Isoleer je met een product dat als biobased op de meldcodelijst staat, dan geeft de overheid een bonus bovenop de gewone subsidie (ISDE). Die bonus moet biobased isoleren toegankelijker maken:

Bron: RVO (2026).

Laat je 2 maatregelen doen, dan verdubbelt de basissubsidie, maar de bonus niet. Hoe dat uitpakt, zie je aan een dak van 50 m² met een biobased product:

€ 812,50basis bij 1 maatregel+€ 250bonus biobased=€ 1.062,50bij 1 maatregel

€ 1.625basis bij 2 maatregelen+€ 250bonus, niet verdubbeld=€ 1.875bij 2 maatregelen

Wij rekenden met de bedragen van RVO voor 2026: 50 m² × € 16,25 basis en 50 m² × € 5 bonus.

De bonus weegt dus het zwaarst als je 1 maatregel laat doen. Hij geldt voor isolatie vanaf 1 januari 2024, en een bedrijf moet het materiaal aanbrengen.

De MKI-grens: welk product telt als biobased?

Of een product voor de bonus als biobased telt, hangt af van de Milieukostenindicator (MKI). Sinds 2026 mag die score hooguit 1,90 zijn, bij een isolatiewaarde van Rd 3,5. Tot 2026 lag de grens op 0,85. Dat lijkt een flinke versoepeling, maar in 2026 veranderde ook de rekenmethode, waardoor de scores automatisch hoger uitvallen. De meeste materialen die in 2025 voldeden, voldoen nu ook. Zo staan een paar producten op de meldcodelijst:

Bron: meldcodes van RVO (2026).

Zoek dus altijd de meldcode op voordat je koopt. Ook natuurlijk materiaal, zoals deze kurkplaat, staat soms zonder bonus op de lijst. Alle regels van de ISDE lees je bij subsidie voor isolatie, en je eigen bedrag reken je uit met de subsidie-rekenhulp.

Wat zijn de voordelen van biobased isoleren?

Zet je alles op een rij, dan is biobased isoleren vooral gunstig voor het milieu, en levert het extra subsidie op. Daar staan iets meer dikte en vaak een hogere prijs tegenover.

Of die voordelen voor jou zwaarder wegen dan de nadelen, hangt vooral af van de plek en de ruimte die je hebt.

Duurzaam isoleren: is biobased altijd beter?

Nee. Voor het milieu is het veel belangrijker dát je isoleert, met een hoge isolatiewaarde, en dat je het materiaal goed aanbrengt. Een paar biobased materialen scoren het best, andere niet. Celluloseplaten scoren in een schuin dak ‘goed’, net als glaswol en PIR, en onder de vloer ‘gemiddeld’. Schapenwol is een afrader.

Heb je weinig ruimte, dan kan een dunnere plaat zoals PIR de betere keus zijn, ook voor het milieu. Je bespaart dan meer energie dan met een even dunne laag van een materiaal dat minder goed isoleert. Welk materiaal per plek het best scoort, lees je bij beste isolatiemateriaal, en een overzicht van alle soorten bij isolatiemateriaal.

Kies je voor biobased, zoek dan een aannemer of bouwmarkt met ervaring. Op kiesbiobased.nl vind je aannemers, architecten, adviseurs en bouwmarkten voor biobased na-isolatie.

Zo weten we het