Volledig elektrische warmtepomp

Op deze pagina (7)

1. Hoe verwarmt hij je huis en je kraanwater?
2. Welke vaten horen bij de installatie?
3. Is jouw woning er klaar voor?
4. Welke warmtebron past bij de beschikbare ruimte?
5. Wat vraagt dit van je stroomaansluiting en verbruik?
6. Wat kost de overstap en welke subsidie is er?
7. Hoe stap je over, of bereid je je erop voor?

Hoe verwarmt hij je huis en je kraanwater?

Een volledig elektrische warmtepomp haalt warmte uit bijvoorbeeld de buitenlucht of de bodem. Een compressor gebruikt stroom om de temperatuur te verhogen. Daarna gaat de warmte naar je radiatoren of vloerverwarming en verwarmt de pomp het water voor douche en kranen. Dat warme kraanwater bewaar je meestal in een voorraadvat. De cv-ketel kan weg.

Warmte uit de omgeving + stroom → warmtepomp

De compressor brengt de warmte op de temperatuur die de installatie nodig heeft.

→ Verwarmingswater → radiatoren of vloer

Hiermee houd je de kamers warm.

→ Warmwatervoorziening → douche en kranen

Meestal bewaar je dit warme water in een voorraadvat. Het blijft gescheiden van het verwarmingswater.

Doordat de pomp warmte uit de omgeving haalt, hoeft hij niet alle warmte rechtstreeks uit stroom te maken. Milieu Centraal noemt als illustratie 3 tot 5 kWh warmte per kWh stroom. Hoeveel je in jouw huis over een heel jaar haalt, hangt onder meer af van de temperatuur van de warmtebron en het water dat de pomp moet opwarmen. Die 3 tot 5 kWh is dus geen gegarandeerd jaargemiddelde.

Een elektrische cv-ketel of elektrische kachel maakt warmte rechtstreeks uit stroom. Hij haalt geen extra warmte uit de omgeving, zoals een warmtepomp dat doet. ‘Elektrisch verwarmen’ betekent dus niet dat die apparaten even zuinig zijn. Heb je nu losse elektrische kachels? Bij de overstap naar een lucht-waterwarmtepomp heb je ook een systeem met waterleidingen en radiatoren of vloerverwarming nodig.

Sommige warmtepompinstallaties hebben daarnaast een elektrisch element dat bijspringt of water naverwarmt. Dat maakt ook rechtstreeks warmte uit stroom. Springt het vaak bij, dan stijgt je stroomverbruik. Vraag daarom welke taak het element in jouw installatie heeft en wanneer het hoort in te schakelen.

Bij monovalente verwarming dekt de warmtepomp zelf de volledige warmtevraag van je kamers. Helpt een elektrisch verwarmingselement daarbij, dan heet dat mono-energetisch: beide gebruiken stroom. Beide opstellingen kunnen zonder aardgas werken. Laat in het ontwerp vastleggen welke warmte de pomp zelf levert en wanneer elektrische bijverwarming nodig is. De naam ‘all-electric’ vertelt dat niet.

Bij een volledig elektrische installatie doet de cv-ketel dus niet meer mee, zoals bij hybride wel het geval is. ‘All-electric’ en ‘full electric’ betekenen hier hetzelfde: verwarming en warm water zijn zonder ketel geregeld. Kook je nog op gas of heb je andere gastoestellen, vervang die dan ook voordat je de gasaansluiting via de netbeheerder laat beëindigen.

Welke vaten horen bij de installatie?

Voor warme kamers gaat het verwarmingswater naar de radiatoren of vloer. Het water voor douche en kranen bewaar je meestal eerst in een voorraadvat. Dat kan in de binnenunit zitten of los staan. Kies de inhoud op je warmwatergebruik. Douchen meerdere mensen kort na elkaar of gebruik je een bad? Dan telt niet alleen het aantal bewoners, maar vooral hoeveel warm water je kort achter elkaar nodig hebt.

Bij aanbiedingen kom je verschillende namen tegen. Ze betekenen niet hetzelfde:

• Een warmwatervoorraad bewaart water voor de douche en kranen. Een los vat geeft meer vrijheid om de onderdelen over de beschikbare ruimte te verdelen.
• Een buffervat hoort bij het verwarmingscircuit. Het kan extra waterinhoud en warmteopslag bieden, maar is niet in elke installatie nodig. Eén toestel kan buffer en warmwaterbereiding combineren met gescheiden circuits.
• Een warmtepompboiler maakt alleen warm kraanwater. Zo’n apparaat verwarmt je huis niet. Het is iets anders dan een verwarmingswarmtepomp met een voorraadvat.

Staat er ‘zonder boiler’ bij een aanbieding? Vraag dan hoe de installatie het water voor douche en kranen verwarmt en of een voorraadvat is ingebouwd, apart wordt meegeleverd of nog ontbreekt. Een lagere apparaatprijs zegt weinig als je zo’n vat nog moet toevoegen.

Kijk ook bij een ‘stand-alone’ aanbod hoe de verwarming én het warme kraanwater worden geregeld. Alleen de toestelnaam vertelt niet welke vaten en andere onderdelen je erbij krijgt.

Is jouw woning er klaar voor?

Voordat je de ketel weghaalt, wil je weten of de warmtepomp je hele huis warm kan houden. Dat begint bij de warmte die door dak, vloer, muren en glas verloren gaat: isolatie vermindert dat verlies. Je radiatoren of vloer moeten bij de gekozen watertemperatuur vervolgens genoeg warmte afgeven, ook op koude dagen en in de kamer die het moeilijkst warm wordt.

Krijgen je bestaande radiatoren de kamers bij minder heet water warm, dan kunnen ze blijven. Vloerverwarming is niet verplicht. Geeft een radiator te weinig warmte af, dan kan betere isolatie of een grotere radiator helpen. Een hogetemperatuurwarmtepomp kan soms uitkomst bieden, maar werkt op die hogere temperatuur minder zuinig. Kijk daarom ook of je het warmteverlies kunt beperken of de verwarming kunt verbeteren.

Wat vertelt de verwarmingstest?

Met de verwarmingstest van Milieu Centraal probeer je bij een geschikte hr-ketel of je huis met cv-water van 50 °C comfortabel blijft. Volg de volledige instructie en wacht op het startsein voor voldoende koud weer. De test is niet bedoeld voor een vr-ketel, stadsverwarming of een tweezoneregeling.

1. Verlaag alleen het verwarmingswater, nooit het warme kraanwater. Milieu Centraal noemt voor het tapwater minstens 60 °C tegen legionellabesmetting. Weet je niet welke instelling je moet hebben? Vraag je cv-monteur om hulp.
2. Zet de radiatoren helemaal open in de kamers die je normaal verwarmt. Gebruik geen andere warmtebron. Houd de thermostaat bij voorkeur gelijk, of zet hem ’s nachts en bij afwezigheid hooguit 1 à 2 graden lager.
3. Let op het comfort per kamer en noteer het weer tijdens de test. Slaat de ketel steeds kort aan en uit? Stop en herstel de oude instelling direct. Zet na afloop ook de cv- en thermostaatinstellingen terug.

Blijven alle kamers warm, dan is dat een gunstig signaal voor verwarmen met minder heet water. Je weet daarmee nog niet welk vermogen je nodig hebt of hoe het huis bij strengere kou reageert. Blijft een kamer koud, onderzoek dan juist daar het warmteverlies en de warmteafgifte.

Welke warmtebron past bij de beschikbare ruimte?

Weet je wat je huis aan warmte nodig heeft, kijk dan waar de installatie kan staan. De warmtebron bepaalt welke onderdelen binnen en buiten komen. Vergelijk de complete opstelling, met plek voor warm water en genoeg ruimte om de onderdelen bij onderhoud te bereiken.

Kies je een binnenmonoblock, dan zijn er nog steeds kanalen nodig om buitenlucht naar binnen te halen. Het aanzuigen van veel lucht kan geluid geven. Laat de plek, grootte en isolatie van de kanalen daarop afstemmen. Een bodembron heeft geen ventilator buiten, maar ook daarbij maakt de installatie binnen geluid. Kies je een buitenunit, laat dan vooraf onderbouwen dat de opstelling aan de toepasselijke geluidseisen voldoet.

Een lucht-luchtwarmtepomp, zoals een airco die ook verwarmt, blaast warme lucht de kamers in. Hij verwarmt je radiatoren en kraanwater niet. Wil je daarmee zonder gas wonen, dan moet je ook alle gewenste kamers kunnen verwarmen en een aparte oplossing voor douche en kranen kiezen.

Bij sommige monoblocks voor buiten is propaan het koudemiddel waarmee de pomp warmte opneemt en afgeeft. Het is geen brandstof die je voor de verwarming verstookt. Een propaanwarmtepomp is dus iets anders dan een ketel op propaangas.

Wat vraagt jouw huis nog?

De ruimte en de verwarming moeten allebei passen. Heb je plek in de tuin, maar blijft een kamer koud, dan vraagt die kamer eerst aandacht. Houdt je huis de warmte goed vast, dan kan juist een onmogelijke kanaalroute de keuze beperken. Begin bij het knelpunt in jouw woning:

Valt de kanaalroute af, dan kan ook de binnenopstelling afvallen. Een monoblock buiten neemt op zijn beurt de behoefte aan warm kraanwater en opslagruimte niet weg. Kies dus de aanpassing bij het echte knelpunt, in plaats van alleen een ander type toestel te zoeken.

Wat vraagt dit van je stroomaansluiting en verbruik?

Laat controleren of je aansluiting de warmtepomp, elektrisch koken, eventuele bijverwarming en andere apparaten tegelijk aankan. Soms is een zwaardere aansluiting nodig, maar drie fasen zijn niet voor ieder toestel verplicht.

Hoeveel warmte de pomp moet kunnen leveren, hangt af van het warmteverlies per ruimte en de watertemperatuur waarbij je verwarmt. Dat vermogen staat in kW. Voor je jaarlijkse stroomverbruik in kWh tellen daarnaast je warmwatergebruik, het seizoensrendement, het weer en de instellingen mee. Je kunt het jaarverbruik dus niet uit alleen het vermogen afleiden.

Vraag bij de offerte om een inschatting van het jaarlijkse stroomverbruik. Laat daarbij apart vermelden wat is aangenomen voor:

• Verwarming van de kamers en de gekozen watertemperatuur.
• Warm kraanwater en het gebruik van een elektrisch element.
• Gas- en stroomtarieven en de gaskosten die werkelijk vervallen.

Reken de vaste gaskosten pas als besparing mee wanneer je de gasaansluiting daadwerkelijk beëindigt. Zet naast de jaarlijkse energiekosten ook aanschaf en onderhoud. Zo baseer je het verwachte voordeel op je hele overstap, in plaats van alleen op een gunstig rendementscijfer.

Na de overstap verwarm je anders dan met een cv-ketel. Milieu Centraal adviseert de temperatuur in huis gelijkmatig te houden en de thermostaat ’s nachts hooguit 2 graden lager te zetten. Laat bij de oplevering uitleggen welke instellingen bij jouw woning passen. Dat gebruiksadvies staat los van de tijdelijke verwarmingstest met je oude ketel.

Wat kost de overstap en welke subsidie is er?

Met de aanpassingen aan je woning in beeld kun je de kosten van de overstap vergelijken. Milieu Centraal noemt ongeveer € 12.000 vóór subsidie voor een volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp, bij een voorbeeld van 8 kW. Deze indicatie raadpleegden we op 1 november 2026. Vraag wat jouw offerte omvat: isolatie, andere radiatoren, aanpassingen aan de meterkast of een andere warmtebron kunnen de totale investering verhogen. Het voorbeeldbedrag geldt dus niet voor iedere woning of voor een bodembron.

Ben je eigenaar van de woning en woon je er zelf? Controleer dan vóór aankoop bij RVO of je voor ISDE-subsidie in aanmerking komt. Kijk naar de meldcode en de actuele voorwaarden. Het toestel moet nieuw zijn en een bouwinstallatiebedrijf moet de volledige installatie uitvoeren. Je vraagt na installatie aan, binnen 24 maanden. De woning is gebouwd vóór 1 januari 2019, of de omgevingsvergunning is aangevraagd vóór 1 juli 2018.

Gaat het om een tweede woning die je niet verhuurt, dan behandelt RVO je als zakelijke aanvrager. Daar vraag je ISDE aan vóór je de opdracht geeft. Zoek bij verhuur of een gezamenlijke VvE-installatie eerst uit welke regeling voor die situatie geldt. Neem de aanvraagvolgorde voor je eigen woning dan niet automatisch over.

Het bedrag hangt af van het toestel en de toepasselijke regeling. Een meldcode is geen persoonlijke subsidietoekenning. Ook zonder code kun je technische documentatie indienen, maar dat geeft geen zekerheid op subsidie. Voor 2026 sluit RVO een split lucht-waterwarmtepomp uit als hij minder dan 3 kg koudemiddel bevat én het koudemiddel een GWP boven 750 heeft. GWP geeft de klimaatimpact aan. Beide voorwaarden moeten gelden.

Hoe stap je over, of bereid je je erop voor?

Als duidelijk is wat je huis nodig heeft, laat je een vakbekwaam bedrijf het hele systeem ontwerpen. Vraag meerdere offertes aan voor dezelfde werkzaamheden. Dan kun je de prijs én de gekozen oplossing vergelijken. In een bruikbaar voorstel vind je antwoord op deze vragen:

• Hoeveel warmte hebben de woning en de afzonderlijke kamers nodig? Kan de verwarming die bij de gekozen watertemperatuur afgeven?
• Wat levert het gekozen toestel bij de gebruikte buitentemperatuur en wanneer helpt een elektrisch element?
• Waar komen de bron en de warmwatervoorraad, en welke aansluitingen en aanpassingen zijn inbegrepen?
• Wie stelt de installatie af en wie verzorgt onderhoud en hulp bij problemen?

Controleer bij de gemeente het warmteplan en eventuele vergunningen. Bespreek bij een appartement ook de plek en leidingen met de VvE. Laat werkzaamheden aan koudemiddel en elektrische beveiliging aan een bevoegde vakman. Verander ook de veiligheidsinstellingen voor warm water niet zelf.

Verliest je woning nog te veel warmte of worden kamers niet warm met minder heet water? Dan kan eerst isoleren of de warmteafgifte verbeteren logisch zijn. Hybride kan een tussenstap zijn: de ketel helpt en verzorgt meestal het kraanwater, zodat je gas blijft gebruiken. Wil je later volledig elektrisch, stem een all-electric-ready uitvoering dan af op de woning ná je geplande isolatie. Je huis heeft daarna minder warmte nodig. Kan de pomp dan niet op een laag genoeg vermogen draaien, dan kan hij vaker stoppen en starten. Leg ook vast hoe je later het water voor douche en kranen verwarmt en waar een eventueel voorraadvat komt.

Laat op de offerte zetten welke onderdelen je nu krijgt en wat er later nog moet gebeuren. Dan weet je wat de stap naar volledig elektrisch nog vraagt, ook als je begint met een uitvoering die ‘klaar voor later’ heet.