Kelder isoleren

Op deze pagina (10)

1. Kelder isoleren of niet?
2. Eerst vocht aanpakken
3. Kelderplafond isoleren
4. Kelder isoleren aan de binnenzijde
5. XPS of PIR-platen in de kelder?
6. Keldervloer isoleren
7. Luchtvochtigheid in de kelder verlagen
8. Wat kost kelder isoleren?
9. Subsidie voor kelder isoleren
10. Zo weten we het

Kelder isoleren of niet?

Dat hangt af van hoe je de kelder gebruikt, en of hij droog is. Een officiële regel hebben we hier niet voor gevonden; wat volgt, is onze eigen redenering op basis van de algemene adviezen.

Verwarm je de kelder niet en gebruik je hem als opslag, dan isoleer je het kelderplafond. Dat plafond scheidt je warme kamers van de koude kelder, dus daar wil je de warmte tegenhouden. Bij een koude zolder werkt het net zo: daar isoleer je de zoldervloer. Dat bespaart ongeveer evenveel als het dak isoleren, met minder materiaal, maar alleen als je de zolder met een deur of luik kunt afsluiten. Voor de kelder betekent dat: zorg voor een deur die dicht kan.

Verwarm je de kelder wel, bijvoorbeeld als hobby- of werkruimte, dan wil je de warmte juist in de kelder houden. Dan komt de isolatie tegen de muren, aan de binnenzijde. En is de kelder vochtig, dan isoleer je nog niets. Daar beginnen we dus mee.

Eerst vocht aanpakken

Isoleren heeft pas zin in een droge kelder. Begin daarom met 2 dingen. Maak de kelder goed waterdicht en zorg dat er geen vocht in de vloer kan trekken; zo voorkom je ook wateroverlast bij hoosbuien. En los de oorzaak van het vocht op voordat je een muur aan de binnenkant isoleert. Vocht kan door de muur komen, uit de grond, van een lekkage of door slechte ventilatie.

Is je keldermuur een muur zonder spouw, wees dan extra voorzichtig. Het risico op vochtproblemen na binnenisolatie is daar altijd groter, dus laat eerst een expert kijken. Hoe je vocht na het isoleren voorkomt, lees je bij vocht na isolatie.

Kelderplafond isoleren

Is de kelder droog en houd je hem koud, dan begin je bij het plafond. Het kelderplafond is de onderkant van de vloer boven de kelder. Eigenlijk isoleer je dus een vloer van onderaf, en daarom werken we met dezelfde aanpak als bij isolatie onder een vloer boven een kruipruimte.

1. Je kamer, verwarmdhier wil je de warmte houden
2. Vloer van de kamerhout of beton
3. Isolatie tegen het kelderplafondminstens Rd 3,5, zonder kieren
4. Kelder, onverwarmdopslag, met een deur die dicht kan
5. Keldervloerhoud vocht eruit

Bij het aanbrengen let je op deze punten:

• kies materiaal met minstens Rd 3,5;
• zet het strak tegen het plafond en tegen de muren, zonder kieren, zodat er geen koude lucht langs kan;
• maak de gaten rond leidingen door de vloer dicht met glas- of steenwol;
• zet het liever vast met schroeven, pluggen of nietjes dan met lijm; dan kun je het later makkelijker losmaken en opnieuw gebruiken.

Welk materiaal past, hangt af van het plafond. Thermoskussens en glas- of steenwolplaten passen onder hout en onder beton. Is het plafond van beton, dan kun je ook PIR-platen gebruiken: 10 cm geeft Rd 4,2. Reken er wel op dat je bij een betonnen plafond geen warmere voeten krijgt, al bespaar je wel energie. Steen geleidt warmte beter dan hout, en daardoor merk je isolatie onder beton nauwelijks aan je voeten. Meer over isoleren aan de onderkant van een vloer lees je bij vloer isoleren.

Kelder isoleren aan de binnenzijde

Verwarm je de kelder, dan isoleer je de muren aan de binnenzijde met een voorzetwand: een extra wand met isolatie tegen de bestaande muur. Die opbouw luistert nauw, want een voorzetwand maakt de bestaande muur kouder. Op een koude muur ontstaan makkelijker condens en vocht, en is de opbouw niet goed, dan krijg je vochtproblemen in de muur.

Van de kelder naar de bestaande muur. Schematisch.

1. De kelderVerwarmde lucht, met vocht erin.
2. Dampremmende laagAan de warme kant, met afgeplakte naden.
3. IsolatieVoor Rd 3,5 is 7,5 tot 13,5 cm nodig, afhankelijk van het materiaal.
4. Bestaande muurWordt kouder; daar ontstaan makkelijker condens en vocht.

Bron: Milieu Centraal (2026).

Het belangrijkste is de dampremmende laag aan de warme kant, dus aan de kant van de kelder. Zonder die laag trekt vocht uit de kelderlucht in de isolatie en de muur, met kans op schimmel. Laat ook geen open naden over, want daar glipt de vochtige lucht alsnog langs: plak de aansluitingen af met isolatieband of tape.

De wand komt zo’n 10 tot 15 cm naar binnen. Hoe dik de isolatie zelf moet zijn voor Rd 3,5, verschilt per materiaal:

Bron: Milieu Centraal (2026), voor een voorzetwand.

Hoe je een voorzetwand stap voor stap opbouwt, lees je bij binnenmuurisolatie.

XPS of PIR-platen in de kelder?

Kies je platen voor de kelder, dan twijfel je misschien tussen XPS en PIR. Een onafhankelijke vergelijking van XPS en PIR voor kelders hebben we niet gevonden, maar hun eigenschappen wijzen de weg. Heb je weinig ruimte, kies dan PIR. Komt de plaat tegen een vochtige muur of tegen de grond, kies dan XPS.

Bron: Milieu Centraal (2026) en opgave van de fabrikanten Soprema en Recticel.

XPS neemt nauwelijks water op, door de gesloten cellen in het schuim. Daardoor is het geschikt voor keldermuren. Het is ook drukvaster dan EPS. PIR isoleert per centimeter beter. Fabrikant Recticel geeft voor PU-isolatie, waar PIR onder valt, meer dan 90% gesloten cellen op. Ligt het 24 uur helemaal onder water, dan neemt het 2 tot 3% water op. Twijfel je, laat dan een bouwkundige meekijken.

XPS kan ook aan de buitenzijde van keldermuren; ondergronds verlijm je de platen dan. Daarvoor moet de grond langs de muur weg. Wat dat kost en wanneer het de moeite waard is, hebben we niet kunnen vinden.

Keldervloer isoleren

Blijft de vloer van de kelder zelf over. Daarvoor hebben we geen officieel advies gevonden, dus we houden het bij wat we wel weten. Ook hier gaat vocht voor: zorg eerst dat er geen vocht in de vloer kan trekken.

Wil je de vloer daarna isoleren, dan kun je op de bestaande vloer dunne platen leggen. Ongeveer 5 cm PIR, PUR of resol geeft Rd 2,1, met 2 cm plaatmateriaal erop. Die opbouw is bedoeld voor de begane grond; in een kelder gaat hij van de hoogte van de ruimte af. XPS leent zich door de hoge druksterkte ook goed voor vloerisolatie.

Luchtvochtigheid in de kelder verlagen

Is de kelder geïsoleerd, dan wil je hem ook droog houden. Een streefwaarde speciaal voor kelders hebben we niet gevonden. Voor kamers in huis is een luchtvochtigheid van 40 tot 60% goed, bij 18 tot 23 °C; bij 70% of meer is het te vochtig. Vocht voer je af door te ventileren, dag en nacht en het hele jaar door. Komt het vocht door de muur, uit de grond of van een lekkage, los dan eerst die oorzaak op.

Laat je daarbij niets wijsmaken over ‘ademend’ isolatiemateriaal. Dat is een misleidende claim: isolatie voert geen vocht af, ventileren wel. Meer over ventileren lees je bij ventileren na isoleren.

Wat kost kelder isoleren?

Dan de kosten. Een betrouwbare prijs voor het isoleren van een kelder hebben we niet gevonden. Voor het plafond kun je wel rekenen met de materiaalprijzen voor de onderkant van een vloer: € 21 per m² voor PIR-platen van 10 cm, € 23 voor glas- of steenwolplaten en € 27 voor thermoskussens. Doe je het zelf, dan kost een kelderplafond van 20 m² je dit aan materiaal:

Als je het zelf doet: de goedkoopste en de duurste keus. PIR past alleen onder een betonnen plafond, thermoskussens ook onder hout.

20 m²kelderplafond×€ 21per m², PIR-platen van 10 cm=€ 420aan platen

20 m²kelderplafond×€ 27per m², thermoskussens=€ 540aan kussens

Bron: Milieu Centraal (2026). De sommen zijn van ons; met glas- of steenwolplaten zit je ertussenin.

Subsidie voor kelder isoleren

Laat je het werk doen, dan vraag je je af of er subsidie is. De overheid geeft subsidie voor isolatie (ISDE), maar de kelder staat niet in de regels. Wel staat erin wat er geldt voor een vloer en een gevel. Voor vloerisolatie krijg je € 5,50 per m² bij 1 maatregel, voor minstens 20 m². Het materiaal moet dan tegen de onderkant of op de bovenkant van een bestaande vloer zitten, en minstens Rd 3,5 halen. Voor gevelisolatie is het € 20,25 per m², ook bij minstens Rd 3,5. Binnenmuren en scheidingswanden krijgen geen subsidie.

Of je kelderplafond als vloer telt en je keldermuur als gevel, staat niet in de regels. Vraag het daarom na bij RVO voordat je begint, zodat je achteraf niet voor een verrassing staat. Isoleer je zelf, dan krijg je in elk geval geen ISDE. Meer over de regels lees je bij subsidie voor isolatie.

Zo weten we het